← Πίσω στις ενημερώσεις
Νέες θεραπείεςΑποτελέσματα από ανθρώπουςΠεριγραφικά ευρήματα· η αιτιώδης δράση δεν τεκμηριώνεται

Δημοσιευμένη μελέτη παρατήρησης σε 204 άτομα με υποτροπιάζουσα ΠΣ σε Ιταλία και Ελβετία, χωρίς ομάδα σύγκρισης

CladStop: σχεδόν τέσσερα χρόνια παρακολούθησης μετά τη διετή θεραπεία με δισκία κλαδριβίνης σε 204 άτομα με ΠΣ

Δημοσιεύτηκε από το MyelinWatch:

Τι συνέβη

Η μελέτη CladStop παρακολούθησε 204 άτομα με υποτροπιάζουσα Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ) σε κέντρα της Ιταλίας και της Ελβετίας, τα οποία είχαν ολοκληρώσει την εγκεκριμένη διετή θεραπεία με δισκία κλαδριβίνης. Η παρακολούθηση ξεκίνησε 24 μήνες μετά την πρώτη δόση και διήρκεσε κατά μέσο όρο 44,2 μήνες. Σε αυτό το διάστημα, 81 από τα 204 άτομα (39,7%) εμφάνισαν νέα δραστηριότητα της νόσου (υποτροπή, νέα ευρήματα στη μαγνητική τομογραφία ή επιβεβαιωμένη επιδείνωση της αναπηρίας)· το εκτιμώμενο ποσοστό χωρίς τέτοια δραστηριότητα ήταν 82,8% στους 12 μήνες, 69,6% στους 24 μήνες, 63,3% στους 36 μήνες και 56,4% στους 48 μήνες. 42 άτομα (20,6%) είχαν υποτροπή (ετησιοποιημένος ρυθμός υποτροπών 0,06), το 29,9% είχε νέα ευρήματα στη μαγνητική και το 7,4% επιδείνωση αναπηρίας επιβεβαιωμένη στους 6 μήνες. Το 40,7% ξεκίνησε άλλη τροποποιητική θεραπεία, συνήθως αντίσωμα anti-CD20 ή natalizumab. Ανεπιθύμητες ενέργειες μετά τη θεραπεία καταγράφηκαν σε 6 άτομα, οι 2 σοβαρές (καρκίνος του προστάτη και εντερίτιδα).

Πόσα άτομα έμειναν χωρίς δραστηριότητα της νόσου μετά τη διετή θεραπεία
0%50%100%Έναρξη82,8%1269,6%2463,3%3656,4%48 μήνες
Χωρίς δραστηριότητα (εύρος 95%)Άτομα στην ανάλυση
Έναρξη100%204
12 μήνες82,8% (77,8–88,2%)169
24 μήνες69,6% (63,6–76,2%)142
36 μήνες63,3% (56,9–70,3%)92
48 μήνες56,4% (49,2–64,8%)33

Εκτιμήσεις της μελέτης για 204 άτομα· η σκιά δείχνει την αβεβαιότητα (95%). Περιλαμβάνουν και όσους ξεκίνησαν άλλη θεραπεία. Αν μετρηθεί μόνο ο χρόνος πριν ξεκινήσει άλλη θεραπεία, το ποσοστό στους 48 μήνες είναι 53,6%, δηλαδή παρόμοιο. Η μελέτη δεν έχει ομάδα σύγκρισης και στους 48 μήνες μένουν λίγα άτομα στην ανάλυση.

Τι σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο με ΠΣ

Για όσους έχουν ολοκληρώσει τα δισκία κλαδριβίνης, τα δεδομένα περιγράφουν τι ακολούθησε στην καθημερινή κλινική πράξη σε δύο χώρες: η νόσος έμεινε χωρίς δραστηριότητα για χρόνια σε πολλούς, όχι όμως σε όλους, και όταν η δραστηριότητα επανήλθε αφορούσε κυρίως υποτροπές ή νέες βλάβες στη μαγνητική και λιγότερο επιδείνωση της αναπηρίας. Η παρακολούθηση συνεχίστηκε και αφού κάποιοι ξεκίνησαν άλλη θεραπεία, οπότε τα ποσοστά χωρίς δραστηριότητα της νόσου περιλαμβάνουν και χρόνο με αυτές τις νεότερες θεραπείες· οι συγγραφείς σημειώνουν ότι περιγράφουν την πορεία μετά την ολοκλήρωση της κλαδριβίνης και όχι την επίδραση της κλαδριβίνης μόνης. Στα 121 άτομα που δεν ξεκίνησαν άλλη θεραπεία, το εκτιμώμενο ποσοστό χωρίς δραστηριότητα της νόσου στους 48 μήνες ήταν 70,1%, αλλά η ομάδα αυτή δεν επιλέχθηκε τυχαία. Η μελέτη δεν έχει ομάδα σύγκρισης, οπότε δεν δείχνει ότι η κλαδριβίνη προκάλεσε τα αποτελέσματα ούτε τη συγκρίνει με άλλες θεραπείες· οι αποφάσεις θεραπείας μετά τον κύκλο δεν ήταν τυχαίες. Τα στοιχεία ασφάλειας προέρχονται από τους συνήθεις ιατρικούς φακέλους και σταματούν όταν ξεκίνησε άλλη θεραπεία, ενώ λίγα άτομα παρέμεναν στην ανάλυση στους 48 μήνες, οπότε οι μεταγενέστερες εκτιμήσεις είναι λιγότερο ακριβείς. Η μελέτη δεν δικαιολογεί αλλαγή θεραπείας χωρίς αξιολόγηση από νευρολόγο.

Τι στοιχεία υπάρχουν;
Πρωτότυπη εργασία στο European Journal of Neurology, ηλεκτρονική δημοσίευση 30 Οκτωβρίου 2026· πολυκεντρική κοόρτη παρατήρησης
Πόσο αξιόπιστη είναι η πηγή;
Πρωτότυπη εργασία ανοικτής πρόσβασης με αξιολόγηση από ομοτίμους στο European Journal of Neurology, DOI 10.1111/ene.70763, PMID 42963188· το πλήρες κείμενο διαβάστηκε στο PubMed Central (PMC13722574). Οι συγγραφείς δηλώνουν ότι η εργασία δεν είχε χρηματοδότηση· αρκετοί δηλώνουν αμοιβές από εταιρείες, μεταξύ αυτών και από την παρασκευάστρια των δισκίων κλαδριβίνης, εκτός της παρούσας εργασίας.
Πηγή: European Journal of Neurology — επιστημονική δημοσίευση με αξιολόγηση από ομοτίμους ↗Πηγή: PubMed — εκτεταμένη παρακολούθηση CladStop, PMID 42963188 ↗ Πηγή: Europe PMC — ελεύθερο πλήρες κείμενο, PMC13722574 ↗
Ημερομηνία γεγονότος / πηγής
Δημοσιεύτηκε από το MyelinWatch
Τελευταία ουσιαστική ενημέρωση MyelinWatch

Σχετικές ουσιαστικές εξελίξεις

Ημερομηνία γεγονότος / πηγής:
Νέες θεραπείεςΚαταχωρισμένη μελέτη σε ανθρώπουςΈγκριση μελέτης στην Ελλάδα· όχι αποτέλεσμα

Μελέτη επέκτασης Φάσης 3 με έγκριση στην Ελλάδα· η στρατολόγηση δεν έχει αρχίσει

Frexalimab: η Ελλάδα ενέκρινε τη μακροχρόνια μελέτη επέκτασης Φάσης 3

Φορέας: Sanofi · Γαλλία

Το Σύστημα Πληροφοριών Κλινικών Δοκιμών της ΕΕ (CTIS) δείχνει ότι η Ελλάδα ενέκρινε στις 2 Νοεμβρίου 2026 τη μελέτη επέκτασης Φάσης 3 LTS18002 (2026-525688-41-00) της Sanofi. Την ίδια μέρα την ενέκριναν η Δανία, η Πορτογαλία και η Πολωνία, μετά το Βέλγιο (30 Οκτωβρίου 2026) και την Αυστρία (1η Νοεμβρίου 2026)· και οι έξι χώρες καταγράφονται ως «εγκεκριμένη, εκκρεμεί η στρατολόγηση». Η καταχώριση προβλέπει 17 συμμετέχοντες στην Ελλάδα και αναφέρει τέσσερα ελληνικά νοσοκομεία: το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Θεσσαλονίκης ΑΧΕΠΑ, το Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ιωαννίνων, το Γενικό Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Λάρισας και το 401 Γενικό Στρατιωτικό Νοσοκομείο Αθηνών. Η μελέτη θα εξετάσει τη μακροχρόνια ασφάλεια και ανοχή του frexalimab, ενός πειραματικού αντισώματος, σε άτομα με Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ). Απευθύνεται μόνο σε όσους ολοκληρώνουν προηγούμενες μελέτες του frexalimab λαμβάνοντας το φάρμακο της μελέτης, όπως τις μελέτες Φάσης 3 FREXALT και FREVIVA. Η εκτιμώμενη έναρξη στρατολόγησης στην ΕΕ είναι η 15η Φεβρουαρίου 2027.

Δημοσιεύτηκε από το MyelinWatch:

Τι σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο με ΠΣ

Η έγκριση σημαίνει ότι η μελέτη μπορεί να προχωρήσει στην Ελλάδα· δεν σημαίνει ότι έχει αρχίσει σε κάποιο ελληνικό νοσοκομείο, ότι κάποιος έχει λάβει θεραπεία σε αυτήν ή ότι το frexalimab είναι αποτελεσματικό. Δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα Φάσης 3. Όσοι δεν συμμετέχουν ήδη σε μελέτη του frexalimab δεν μπορούν να ενταχθούν σε αυτή την επέκταση, οπότε δεν είναι τρόπος να λάβουν frexalimab άλλοι άνθρωποι με ΠΣ στην Ελλάδα. Το frexalimab δεν είναι διαθέσιμη θεραπεία στην Ελλάδα.

Ημερομηνία γεγονότος / πηγής:
Νέες θεραπείεςΚαταχωρισμένη μελέτη σε ανθρώπουςΈγκριση μελέτης σε δύο χώρες της ΕΕ· όχι αποτέλεσμα

Μελέτη επέκτασης Φάσης 3 με έγκριση σε δύο χώρες της ΕΕ· η στρατολόγηση δεν έχει αρχίσει

Frexalimab: εγκρίθηκε σε Βέλγιο και Αυστρία μακροχρόνια μελέτη επέκτασης Φάσης 3

Φορέας: Sanofi · Γαλλία

Το Σύστημα Πληροφοριών Κλινικών Δοκιμών της ΕΕ (CTIS) δείχνει ότι το Βέλγιο ενέκρινε στις 30 Οκτωβρίου 2026 και η Αυστρία την 1η Νοεμβρίου 2026 τη μελέτη επέκτασης Φάσης 3 LTS18002 (2026-525688-41-00) της Sanofi. Η μελέτη θα εξετάσει τη μακροχρόνια ασφάλεια και ανοχή του frexalimab, ενός πειραματικού αντισώματος που χορηγείται στη φλέβα ή κάτω από το δέρμα, σε άτομα με Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ). Απευθύνεται μόνο σε άτομα με υποτροπιάζουσα ΠΣ ή μη υποτροπιάζουσα δευτεροπαθώς προϊούσα ΠΣ που ολοκληρώνουν προηγούμενες μελέτες του frexalimab λαμβάνοντας το φάρμακο της μελέτης, όπως τις μελέτες Φάσης 3 FREXALT και FREVIVA. Προβλέπει συνολικά 1.710 συμμετέχοντες. Και οι δύο χώρες καταγράφονται ως «εγκεκριμένη, εκκρεμεί η στρατολόγηση»· η εκτιμώμενη έναρξη στρατολόγησης στην ΕΕ είναι η 15η Φεβρουαρίου 2027.

Δημοσιεύτηκε από το MyelinWatch:

Τι σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο με ΠΣ

Η έγκριση σημαίνει ότι η μελέτη μπορεί να προχωρήσει· δεν σημαίνει ότι έχει αρχίσει, ότι κάποιος έχει λάβει θεραπεία σε αυτήν ή ότι το frexalimab είναι αποτελεσματικό. Δεν υπάρχουν ακόμη αποτελέσματα Φάσης 3. Όσοι δεν συμμετέχουν ήδη σε μελέτη του frexalimab δεν μπορούν να ενταχθούν σε αυτή την επέκταση. Η Ελλάδα ενέκρινε τη μελέτη αργότερα, στις 2 Νοεμβρίου 2026 (δείτε τη χωριστή ενημέρωση)· το frexalimab δεν είναι διαθέσιμη θεραπεία στην Ελλάδα.

Ημερομηνία γεγονότος / πηγής:
Νέες θεραπείεςΑποτελέσματα από ανθρώπουςΕύρημα υποομάδων: σημαντικό στους συμμετέχοντες ισπανικής ή λατινοαμερικανικής καταγωγής, όχι στατιστικά σημαντικό στους μαύρους συμμετέχοντες

Εκ των υστέρων ανάλυση δύο ολοκληρωμένων μελετών Φάσης 3 στην υποτροπιάζουσα ΠΣ

Μελέτες OPERA: εκ των υστέρων ανάλυση της επιδείνωσης της αναπηρίας σε μαύρους συμμετέχοντες και σε συμμετέχοντες ισπανικής ή λατινοαμερικανικής καταγωγής

Φορέας: Ιατρική Σχολή Keck, Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, με τις Genentech και Roche · Ηνωμένες Πολιτείες

Ερευνητές με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο της Νότιας Καλιφόρνιας, με συγγραφείς από τις Genentech και Roche και από άλλα κέντρα των ΗΠΑ, ανέλυσαν ξανά τις μελέτες OPERA I και II, που σύγκριναν για δύο χρόνια την οκρελιζουμάμπη με την ιντερφερόνη βήτα-1a στην υποτροπιάζουσα Πολλαπλή Σκλήρυνση (ΠΣ). Στην ομάδα της ιντερφερόνης, οι μαύροι συμμετέχοντες και οι συμμετέχοντες ισπανικής ή λατινοαμερικανικής καταγωγής είχαν μεγαλύτερο κίνδυνο επιδείνωσης της αναπηρίας επιβεβαιωμένης μετά από 24 εβδομάδες, με σύνθετο δείκτη αναπηρίας, από τους λευκούς (λόγος κινδύνου 3,0 και 2,3). Οι μαύροι συμμετέχοντες και οι συμμετέχοντες ισπανικής ή λατινοαμερικανικής καταγωγής είχαν επίσης περισσότερα Β κύτταρα CD19+ στην αρχή. Στα 1.138 άτομα που συναίνεσαν σε γενετική ανάλυση, υψηλότερη αφρικανική ή αμερικανική γενετική καταγωγή συνδέθηκε επίσης με μεγαλύτερο κίνδυνο. Η οκρελιζουμάμπη μείωσε τα Β κύτταρα σε όλες τις ομάδες. Σε σύγκριση με την ιντερφερόνη, μείωσε τον κίνδυνο αυτής της σύνθετης επιδείνωσης της αναπηρίας στους συμμετέχοντες ισπανικής ή λατινοαμερικανικής καταγωγής (λόγος κινδύνου 0,38· 95% διάστημα εμπιστοσύνης 0,20–0,72). Στους 65 μαύρους συμμετέχοντες η εκτίμηση έδειχνε επίσης χαμηλότερο κίνδυνο (λόγος κινδύνου 0,41), αλλά το 95% διάστημα εμπιστοσύνης 0,13–1,29 περιλαμβάνει την απουσία διαφοράς, άρα το αποτέλεσμα δεν είναι στατιστικά σημαντικό.

Δημοσιεύτηκε από το MyelinWatch:

Τι σημαίνει αυτό για έναν άνθρωπο με ΠΣ

Δεν πρόκειται για νέα θεραπεία ή νέα έγκριση: η οκρελιζουμάμπη είναι ήδη εγκεκριμένη θεραπεία για την ΠΣ. Η ανάλυση έγινε μετά το τέλος των μελετών, σε μικρές υποομάδες (μόνο 65 μαύροι συμμετέχοντες), με αυτοαναφερόμενη φυλή και εθνοτική καταγωγή· δεν μπορεί να δείξει γιατί διέφερε ο κίνδυνος και δεν αλλάζει τις οδηγίες θεραπείας. Οι συγγραφείς καταλήγουν ότι η οκρελιζουμάμπη μείωσε τον κίνδυνο ανεξάρτητα από φυλή ή εθνοτική καταγωγή, όμως για τους μαύρους συμμετέχοντες η μελέτη από μόνη της δεν το τεκμηριώνει. Δεν στηρίζει αλλαγή ατομικής θεραπείας χωρίς τον νευρολόγο.